Şiir yazmak bir sanattır. Peki ya okumak, yorumlamak o da bir kabiliyet ister bence.  Fransız edebiyatçısı Jean-Loup Dabadie’nin Le temps qui reste (Geriye kalan zaman) adlı şiirini onun yakın dostu, oyun ve ses sanatçısı Serge Reggiani yorumladığında, o şiir daha da bir güç kazanıyor sanki. Herhalde onun içindir ki bazı insanlar bu şiire şarkı diyorlar. Bu şarkının fransızca sözlerini ve elimden geldiğince türkçe cevirisini paylaşmak istedim. Bence hemen okuyun, okuduktan sonra da fransızcanız yoksa bile yorumu buradan dinleyin…

Yakında 22 yaşına basacak olan Béatrice Martin isimli Kanada’lı bu genç kızın sesi sizi çok etkileyecektir. 3 yaşında annesi sayesinde hemen piano öğrenmeye başlamıs ve sonradan piyanoya hiç elini sürmeyeceğine dair kendisine söz vermiş. Fakat bu sözü tutmayı başaramamış. İyi ki de bu sözünü tutmamış…

Çoğu şarkıları hem yazmış hem de bestelemiş. Şarkıyı dinlerken sözlerini anlamak ne kadar zor olsa da, bir kere okuduğunuzda (fransızca) bu sanatçının gerçekten çok kabiliyetli olduğunu anlayabilirsiniz. Bu yaşta bunları nasıl yazmış ve uygun bir beste ayarlamış hayretler içerisindeyim. Size « Pour un infidèle » veya « Ensemble » şarkısını dinlemenizi tavsiye ederim.  Eminim seveceksiniz..

Bence hemen  « Cœur de pirate » albümünü bulun ve dinleyin ..

Geçen hafta sinemaya gittiğimizde filmin sonunda çok güzel bir parça dinledik. Biraz dikkatli dinlemeye başladığımızda, hiç bir müzik aleti kullanılmadığını melodiyi yaratanın sadece ıslık olduğunu fark ettik. Sinemaya gidince filmin jeneriğini sonuna kadar izlediğimiz için hemen ıslık ustasının ismini not edip ertesi gün kendisi hakkında araştırmalara başladık. Ustamızın ismi Geert Chartrou. Kendisi meğer Dünya Islık şampiyonuymuş (evet, böyle şampiyonalar bile varmış;)). Internet sitesinden bir kaç parça dinleyebilirsiniz. Mozart’ın Türk Marş’ındaki performansı gerçekten inanılmaz.

Beyler, böyle bir ıslığa hiç bir bayan dayanamaz;)

Bizce hemen dinleyin ..:)

Aslına bakarsanız öyle arya dinleyen bir insan değilimdir. Bana biraz ağır gelir. Klasik müzik severim ama operayı pek anlayamıyorum sanırım. Eğer operaya gitmişsem de – şimdiye kadar Türkiye’de toplasanız üç bilemediniz dört kere babamla gitmişimdir – sanatçı performanslarını mı izleyim, ne diyorlar onu mu takip edeyim derken kafam karışıyor, konsantrasyonum bozuluyor ve esas olayı kaçırıyorum bir şekilde! Kısacası hakkını veremiyorum bu sanat dalının galiba.

Bütün bu düşüncelerim bir yana, size Puccini’nin hikayesini güzel ama bir o kadar da acımasız Çin Prensesi Turandot ile Prens Calaf’ın aşkları üzerine kurguladığı Turandot Operası’ndaki Nessun Dorma aryasından bahsetmek istiyorum. Bir insan bir müziği her dinlediğinde bu kadar etkilenebilir mi? Abarttığımı düşünebilirsiniz ama ben yine de dinlemeniz için ısrar ediyorum.

Bence bu kadar etkileyici olmasının altında sözlerinden çok daha başka şeyler var. Ben italyanca bilmiyorum dolayısıyla sözlerini anlamıyorum.  Daha doğrusu anlamıyor-dum. Merakımdan araştırdım buldum, anlamları da çok güzel… Ama bu başka birşey. Bir yerde konu sanatın ne kadar farklı milletten ya da kültürden insana ulaşabildiğine geliyor bence. Çünkü burada müziğe öyle bir kaptırıyorsunuz ki kendinizi, sözlere ihtiyaç duymuyorsunuz artık. O size anlatıyor herşeyi. İşte tam da o an sizin gibi hisseden ama hiç tanımadığınız, dünyanın herhangi bir yerindeki başka birisiyle buluştuğunuz ortak paydanız oluveriyor. Bunu başaran besteciye, ortaya çıkardığı sanatına saygı duymamak mümkün mü?

Geçen sene çıktığımız İtalya sehayatimiz sırasında genelde uyguladığımız bir kuralımız vardı: bir gün önceden ertesi gün gezeceğimiz yerleri belirliyorduk. Böylece güzergahımızı kolayca çizebiliyorduk. Orada da Türkiye’den aldığım bir rehber kitap var, resimleri olduğu için ha bire sayfalarını karıştırıyoruz. İşte yine o plan zamanlarından biri. Bu sefer ön hazırlıklarımız Kuzey Toscana Bölgesi için. Bir baktım kitap Puccini’nin aynı zamanda doğduğu yer Lucca ile kentin kalabalığından kaçmak için tercih ettiği Torre del Lago’daki evinden bahsediyor. Hem de bu yerler bizim gezip görebileceğimiz uzaklıkta. Artık ne siz sorun bendeki sevinci ne de ben söyleyeyim! Tesadüfen oraya gitmeden önce annemle telefonda konuşma fırsatı buldum. Nereye gideceğimizi söylediğimde o da çığlık çığlığa, mutlu oldu. Eee benim bu çığlıklarımın var tabii ki bir orijini!

Büyükannemle büyükbabam çok severmiş Puccini’yi, özellikle büyükannem. Küçükken evlerinde piyanonun üstünde görürdüm hep bestecinin biblosunu. Ama tabii o zamanlar anlamıyorum. Oradan almışlar meğerse…

Museo Villa Puccini üstteki ilk resimde görülen Lago di Massaciuccoli’nin kıyısında bulunuyor. Burası sazlarıyla, etrafındaki yeşil çevresiyle ve yüzen ördekleriyle huzur veren, küçük kulesiyle de kendine has bir yer. Müzeye geldiğinizde öncelikle kapıda giriş saatini beklemeniz gerekiyor. Her seferinde sınırlı sayıda kişi aldıklarından belirli saatler aralığında dolaşıp çıkma zorunluluğu var. İçeri girdiğinizde herşeyin korunduğunu görüyorsunuz. Çalışma masasının üstünde duran kaleminden tutun da mürekkepliğine kadar. Vitrinlerin içinde ise resimler, notlar… Puccini’nin gömülü olduğu mozole de burada bulunuyor.

İlginç turumuzu tamamladıktan sonra alıyoruz soluğu Lucca’da… Ben elimden hiç ama hiç düşürmediğim canım fotoğram makinemle köşe bucak resim çekmeye devam ediyorum.

Kah Lucca’nın sokaklarını keşfediyoruz, kah açık bulduğumuz kapılardan avlulara doğru merak dolu bakışlar atıyoruz.

Sonra acıktığımızı farkediyoruz ve Piazza Napoleone’de yemek yiyoruz. Burası kocaman, yüksek yüksek ağaçların olduğu bir meydan. Her köşe başında bir dondurmacı. Biraz soluklandıktan sonra tekrar düşüyoruz yollara.

San Michele in Foro Kilisesi’nin köşesindeki esasen içeridekinin kopyası olan Madonna heykeli ile San Frediano Kilisesi’nin ön cephesindeki Göğe Çıkış’ı simgeleyen mozaik tüm ihtişamıyla ayrı ayrı bizi selamlıyorlar…

San Michele in Foro Kilisesi ve aslı kilisenin içinde bulunan Madonna heykeli.

 San Frediano Kilisesi’nin ön cephesinde bulunan “Göğe Çıkış” mozaiği.

Burada sanki herşey Puccini’ye gönderme yapıyor. İnanın bana dondurmacılar bile!

Ayrıca sanatçının 150. yıldönümü kutlamaları çerçevesinde etkinlikler de var..  Bütün bunların Lucca’da yapılıyor olmasının nedeni bestecinin bu kentte yaşamış olması elbette. Hatta Turandot’u bile buradaki evinde bestelemeye başlamış…

Bu yazıyı yazarken birşeyi merak ettim. Acaba ilk dinlediğim arya Nessun Dorma olsaydı operayı daha çok sever miydim? Tabii ki her aryayı seveceğim diye birşey yok ama sanırım evet, daha bir ilgili olabilirdim bu sanat dalına karşı diye düşünüyorum.  

İşte bu yüzden Nessun Dorma bir şansı hakediyor bence.

Eğer bu aryayı ilk defa dinleyecekseniz, keyifli olduğunuz bir akşamı seçin. Güzel bir bardak şarap eşliğinde müziğin sesini biraz açın ve kendinizi müziğe bırakın…

İtalya beni böyle yapıyor işte!!!